Om jullie en onszelf wat tijd te besparen, hebben we hier een lijstje met vraag en antwoord over het hoe en wat van ons verblijf in Brazilië.

1. Waarom moesten jullie per se zo’n lastige domeinnaam die niemand kan onthouden?

Onze website mocorongas.nl heet zo omdat we twee jaar gaan leven tussen de Mocorongos, oftewel de inwoners van de stad Santarém en omstreken. Da’s dus een naar Braziliaanse maatstaven redelijk klein stadje van 280.000 inwoners in de noordelijke staat Pará. Santarém ligt aan de kruising van de Amazonerivier met de rivier Tapajós (zie ‘hier zitten we’ onder het kopje ‘over ons’ voor een interactief kaartje van de regio). En de naam Mocorongas went heus wel.

2. Wie zijn jullie eigenlijk?

Lastige levensvraag, maar laten we een gooi doen: Fabienne Simenel is een meiske van het Zeeuwse platteland die in een enorme stud is veranderd toen ze eenmaal Latijns-Amerika Studies had ontdekt in de prachtige stad Utrecht. Tijdens en na haar opvoeding tot Latinoamerikaniste (jawel da’s een bestaande titel) heeft ze zich beziggehouden met alternatieve media, mensenrechten en ontwikkelingsdingen, en kan dan ook vaak niet ophouden met lullen over het belang van communicatie in de strijd tegen het algehele Onrecht op deze wereld. Ze houdt van hippie-dingen doen en absoluut niet van oneerlijkheid en oogkleppen.

Jacobien Nagel heeft drie jaar geleden voor het eerst voet op Braziliaanse bodem gezet en is sindsdien vervuld met ‘saudade’. Vanuit het zuiden des lands helemaal boven de rivieren terecht gekomen in het prachtige plaatsje Zwolle om daar te studeren aan de gristelijke sportacademie. Met deze praktische opleiding en instelling hoopt ze vooral veel te kunnen doen. Niet lullen maar een waterput bouwen zegmaar. Enfin naast deze praktischheid houdt ze ook van lui in de hangmat hangen met een boek en een muziekje.

Met een passie voor Brazilië en elkaar zijn we na vele maanden voorbereiding samen naar Brazilië vertrokken om voor een non-profit organisatie in het Amazonegebied te gaan werken. Deze website zal jullie vertellen hoe we deze uitdaging aan proberen te gaan, en natuurlijk vooral om lekker te spuien over al het moois en bizars dat we tegenkomen.

3. Voor wie werken jullie?

We zijn uitgezonden door de Engelse NGO (non-gouvernementele organisatie) International Service, ook wel UNAIS genoemd. International Service is een soort uitzendorganisatie voor ontwikkelingswerkers: in plaats van geld sturen zij specialisten naar ontwikkelingslanden om daar mensen te helpen met het opbouwen van hun gemeenschap. Zie ook onder links voor de website van deze organisatie.

International Service verzorgt dus ons salaris, maar met hen gaan we niet aan de slag: we komen terecht bij een Braziliaanse lokale organisatie waar we dagelijks aan het werk zullen zijn. Deze organisatie heet Projeto Saúde e Alegria (Gezondheid en Geluk Project, we zullen ze de naam maar vergeven) en heeft haar basis in Santarém. Zij werkt met zo’n 140 kleine dorpjes en gemeenschappen in het gebied rond de Tapajós. In deze afgelegen dorpjes wonen mensen die caboclos heten een mix tussen indianen en Europese kolonialisten. In deze gemeenschappen heerst behoorlijke armoede, en er is een groot tekort aan gezondheidszorg en educatie. Saúde e Alegria is in de jaren ’80 opgericht om deze tekorten terug te dringen en de caboclos van deze regio meer te laten deelnemen aan de Braziliaanse maatschappij. De focus van deze NGO ligt op:

• Gezondheidszorg >> het brengen van medicijnen en specialistische hulp naar de gemeenschappen door middel van een hospitaalboot, het bouwen van milieuvriendelijke toiletten en waterfilters
• Milieu en inkomstgeneratie>> het stimuleren en versterken van duurzame landbouw en visserij waarbij de bewoners van de gemeenschappen meer inkomsten krijgen en tegelijk het regenwoud niet om zeep helpen
• Educatie>> het verzekeren van een fatsoenlijke opleiding binnen de gemeenschappen, waarbij ieder wordt gestimuleerd kritisch te kijken naar zijn/haar positie in de maatschappij en vooral hoe het te veranderen
• Communicatie>> het verzorgen van informatie voor en door de gemeenschappen zodat ze op de hoogte kunnen blijven van veranderingen en dingen die van belang kunnen zijn, het versterken van de communicatie tussen en binnen de gemeenschappen door middel van krantjes, radio, filmvoorstellingen en het aansluiten van internet

PSA is een redelijk beroemde organisatie binnen en buiten Brazilië omdat ze erg creatief zijn. Zo hebben ze bijvoorbeeld een circus opgericht die in de gemeenschappen theaterstukken doet over dingen als het belang van schoon water, en hebben ze de hele wereld over gereisd met een foto expositie over het leven in de Amazone. Onze eigenste Terre des Hommes heeft aan PSA een knoepert van een hospitaalboot ter beschikking besteld en ze hebben behoorlijk wat internationale prijzen gewonnen. Dit is wat we weten van PSA op papier en van horen zeggen, jullie zullen op de website lezen of dit verhaal in de realiteit hetzelfde is…

4. Wat gaan jullie daar dan doen?

Jac is min of meer als allround ontwikkelingswerker naar Brazilië gegaan om ter plekke te kijken waar haar hulp het hardst nodig is. Waarschijnlijk komt ze bij de educatie afdeling terecht. Check deze site voor updates op het gebied van functieontwikkeling! Fab heeft een meer specifieke taakomschrijving: bij de communicatieafdeling gaat ze aan de slag als jongeren/communicatiewerker, om samen met de jongeren van de gemeenschappen te werken aan de versterking van het communicatienetwerk. Hieronder valt de regiokrant O Mocorongo en een twintigtal radiostations die wel zijn opgezet maar nog geactiveerd moeten worden. Voor de rest heerst er echter nogal wat vaagheid over wat er precies gedaan moet worden, maar daar zullen jullie in de toekomst zeker nog over horen.

5. Jaja. Maar waarom moeten jullie dat gaan doen in plaats van een gekwalificeerde Braziliaan die wèl de omgeving en de taal goed kent?

Deze vraag is altijd een beetje een heikel punt geweest in onze overwegingen, want inderdaad, wie zijn wij om Brazilianen in de Amazone te gaan vertellen hoe ze zogenaamd zichzelf moeten ‘ontwikkelen’? Brazilië is een land met veel kennis en heeft een erg actieve en gekwalificeerde NGO sector waar wij Nederlanders nog een puntje aan kunnen zuigen. Sterker nog, veel ontwikkelingsorganisaties heb ben nieuwe methodes geleerd van de Brazilianen en het enorme Wereld Sociaal Forum (de grootste bijeenkomst van non-profit organisaties ter wereld) is een Braziliaans initiatief. Toch hebben we onze redenen om hier te zitten. Ten eerste gaat International Service er prat op alleen ontwikkelingswerkers uit te zenden naar organisaties die de betreffende vacature niet kunnen vullen met mensen van eigen bodem. Fab’s voorbeeld: in Brazilië barst het van de uitstekende communicatie opleidingen, maar geen welgeaarde Braziliaanse communicatie specialist zag het zitten om voor een matig salaris in zo’n afgelegen oord te gaan zitten. Dus werd International Service ingeschakeld om van buitenaf iemand te vinden. Daarbij komt nog dat zo’n 60% van de levenskosten door International Service worden betaald, dus het scheelt voor PSA enorm om een buitenlander aan te nemen.

Ook is het voor een organisatie interessant om mensen van buitenaf aan te nemen in het kader van zelfevaluatie: een frisse kijk op de gang van zaken kan een NGO soms behoorlijk vooruit helpen. Voor ons is het werken met een organisatie als PSA een enorme uitdaging omdat er juist zoveel te leren valt. En omdat we het natuurlijk onwijs kicken vinden om in Brazilië te wonen :). Et voilà: onze zelfbedachte verantwoording voor ons verblijf hier. Als je alsnog opmerkingen hebt kan dat uiteraard worden uitgevochten via de mail: jacobiennagel[at]yahoo.com of fab40[at]hotmail.com